Sambal Oelek

Recept: 9/578
Sambal oelek
Blz. 51, Groot Indonesisch Kookboek, Beb Vuyk, 49e druk 2019

Toko

Op donderdag komen in onze toko altijd verse spullen binnen. Hoewel ik voor het Beb-project zo nu en dan in de toko kwam, zijn mijn aankopen vooral meer divers geworden.

Voorheen kocht ik eigenlijk alleen Petehbonen, die ik nodig had voor in de Indonesische kip, of Surinaamse platen voor bij de Roti . Nu kom ik ook voor verse salam blaadjes, een stuk verse laoswortel  of djoeroek poeroetblad.

En elke keer als ik wil gaan afrekenen, maakt de aardige eigenaresse er een spelletje van om te raden wat ik ga maken.  

Aflopen week stapte ik de toko binnen om Spaanse Pepers (Beb, noemt dit Lomboks) te kopen die ik nodig had voor in de sambal. Normaal gesproken koop ik altijd pepers bij de supermarkt, maar omdat ik er 20 nodig had leek het mij logischer om dit gewoon bij de toko te halen.

Ik graaide met mijn handen door de doos met verse pepers, ik schatte in dat ik meer dan 20 pepers in het zakje had gedaan en liep naar de kassa om af te rekenen. Dat is dan €2,10, zei de mevrouw.

Ik schrok een beetje omdat ik het zo goedkoop vond. In de supermarkt betaalde ik voor twee verpakte pepers meer dan een €1,00. Dat was nog eens een meevaller! Voortaan koop ik dus de pepers in de toko…

Sambals in Het Groot Indonesisch Kookboek

Beb schreef in het GIK een introductie over sambals. Sambal is namelijk van grote waarde in Indonesië, en wordt gegeten zoals wij hier mayonaise gebruiken. Met het grote verschil dat je van sambal niet dik wordt en van mayo wel.

Beb heeft wel vijfentwintig sambal recepten opgeschreven, welke allemaal zijn afgeleid van het onderstaande basisrecept Sambal oelek. Oelek betekent trouwens in het Indisch zoiets als, een gestampt mengsel. De rest van de sambals zullen later aan bod komen.

Bepaal zelf je scherpte

Wel is het nog belangrijk om te weten dat het hete gedeelde van de Spaanse peper zich bevindt bij de zaadlijsten. Wil je minder scherpe sambal verwijder je de pitjes en de zaadlijsten (het witte gedeelte) zo goed mogelijk. Of zoals Beb zegt: Als je de opengesneden pepers een tijdje laat in heet water laat staan, zal daardoor ook de hetigheid afnemen. Andersom dus precies het tegenovergestelde: Laat je de zaadjes en de lijsten in de peper zal het resultaat zeer heet zijn.

Ik zelf heb het zaad- en lijsten verwijderd voor de Sambal Oelek. Oh, en ik heb nadat ik enthousiast van start was gegaan in de Tjobèk (vijzel) de sambal toch even in de keukenmachine gegaan….  

Ik was aangenaam verrast van de smaak van de échte Sambal Oelek!

Sangat enak!

Ingrediënten voor ongeveer 1,5 DL Sambal

• 20 Spaanse peper
• 1.5 eetlepel zout

Bereidingswijze

1. Was de Spaanse peper
2. Verwijder het steeltje en
   snijd de peper in de breedte door de midden.
3. Snijd de beiden helften
   in de lengte door. Dat is de makkelijkste manier om Spaanse pepers schoon te krijgen.
   
4. Verwijder de zaadlijsten
   en het zaad.
5. Doe de stukken peper met
   het zout in een vijzel of keukenmachine, en maal het tot moes.

En terwijl de maaltijd nog warm is…

Bovenstaand recept is afkomstig uit het Groot Indonesisch Kookboek van Beb Vuyk. Ik gebruikte dit boek zelf toen ik een mislukte poging deed al haar recepten na te koken. Wat wel lukte wat dat ik mezelf gaande weg wegwijs maakte in de Indonesische keuken. En dit project afsloot met een mini-rijst tafel van de gerechten die ik zelf het lekkerste vond.

Het Groot Indonesisch kookboek behoord tot een van de culinaire klassiekers. Het is wel zo dat dit boek in de jaren ’80 verscheen en toen waren er nog geen verse kruiden. Zelf heb ik de gedroogde kruiden simpelweg vervangen door verse . Uiteindelijk was mijn ervaring dat de recepten fier rechtop bleven staan. Een echte aanrader voor hen die Indonesisch willen leren koken!